Ein kurzer Überblick über die Geschichte der Stadt Mainz
Krótki zarys historii Moguncji
Stolica rzymskiej prowincji "Germania Superior" (Germania Górna)

um 38 v. Chr. - około 38 p.n.e. (przed Chr.)

Römer erreichen den Rhein -
Rzymianie doszli do Renu

um 117
Römische Provinzen, Trajan Germania Superior, Germania Interior
Rzymskie prowincje , Trajan, Germania Górna, Germania Dolna

13 - 12 v. Chr.

Die Römer errichten ihr Doppellegionslager auf dem Kästrich -
Rzymski obóz na Kästrich'u

um 345 n. Chr

Christentum in Mainz -
Christianizacja Moguncji

406/407

Mit den schweren Einfällen von Germanen beginnt der Niedergang von Mogontiacum. Der letzte fand in der Neujahrsnacht 406/407 statt und verwüstete die Siedlung.
Upadek Moguntiacum: Germańskie Hordy zniszczyli (pustoszyli) 1.1.407
Na prawo od Renum (wschód) była Germania Magna (Tacitus pisze, że Germania sięga aż do Wisły). Na naszej stronie, na lewej stonie Renu, to Germania Superior

451

Der Hunneneinfall (Attila) im Jahr 451 gilt als das Ende der römischen Geschichte von Mainz
Hunowie (Attyla, Attila) zakończyli rzymskie czasy w Moguncji

745

Bonifatius (Apostel der Deutschen) erhält das Bistum Mainz. Unter seinem Nachfolger Lul (Lullus) wird Mainz Erzbistum
Bonifacius (Aposteł Niemców) otrzyma diecezję Mainz. Moguncja będzie Arcybiskupstwo

856

Rabanus Maurus stirbt in Mainz -
Hraban Maur zmarł w Mainz

975 - 1011

Erzbischof Willigis - Bau des St. Martins-Domes -
Arcybiskup Willigis buduje Katedrę Sw. Marcina
(Katedra w Moguncji – jest największą atrakcją Moguncji. Wspaniała, czerwieniejąca w słońcu, obok Spiry i Wormacji, jedna z trzech romańskich katedr cesarskich, które dotrwały do naszych czasów niemal nie zmienione. Symbolem władzy arcybiskupów-elektorów, którzy koronowali królów niemieckich, jest wspaniała późnoromańska katedra))

990

Erzbischof Willigis - Bau der St. Stephan Kirche
1978 -Chorfenster der Stephanskirche, die ab 1978 von Marc Chagall gestaltet wurden. Bis zu seinem Tod 1985 schuf Chagall insgesamt neun Fenster, die in ihren verschiedenen leuchtenden Blautönen biblische Gestalten und Ereignisse darstellen.
Arcybiskup Willigis buduje Kosciół Swiętego Szczepana
1978 - Marc Chagall zaprojektował dziewięć witraży o tematyce biblijnej. Po śmierci artysty projekty kolejnych witraży wykonali jego uczniowie.

1002

Bischof Willigis krönt Heinrich II. im Dom -
Biskup Willigis - koronuje króla Henryk II. Święty

um 1000 - 1802

Mainz ist Erzbistum Erzbischof von Mainz: Erzkanzler des Deutschen Reiches, Rangerster der sieben Kurfürsten (Königswahl)
Moguncja arcydiecezja. Arcybiskup Moguncji. Arcykanclerz Niemieckiej Rzeszy.
Najwyzszy kiązę (elektor) (od siedem)

1184

Reichsfest Kaiser Barbarossas, prächtigstes Fest des Mittelalters
Uroczystość dla synów Cesarza Barbarossa. Najsławniajsza uroczystość Sredniowiecza

13. - 15. Jh.

Mainz ist freie Stadt -
Moguncja wolne miasto

um 1440

Johannes Gutenberg erfindet den Buchdruck mit beweglichen Lettern (Gutenberg-Museum)
Gutenberg twórca pierwszej przemysłowej metody ręcznego druku w Europie. Wynalazca druku.

1452 - 1455

Gutenberg druckt die Gutenberg-Bibeln in Mainz.-
Gutenberg drukuje Biblie

1462

Verlust der Stadtfreiheit durch Erzbischof Johann von Nassau. Mainz wird Residenzstadt ohne Selbstverwaltung.
Mainz nie jest dłuzej "wolne miasto". Miasto bez administracji

1477

Gründung der Universität -
Załozono (?) Uniwersytet

1792/93

Mainzer Republik -
Republika Moguncjia

1798 - 1814

Mainz gehört zu Frankreich -
Okupacja Francuzka

1826

Dampfschifffahrtsgesellschaft für den Mittelrhein wird gegründet (Beginn des Fremdenverkehrs)
Początek turystyki nad Renem

1837/38

Beginn der organisierten Fastnacht mit der Mainzer Ranzengarde von 1837 und dem Mainzer Carneval-Verein von 1838
Pczątek karnewała

1850 - 1877

Bischof Ketteler (Sozialbischof)
Biskup Ketteler (Socialny Biskup)

1853

Anschluss an das linksrheinische Eisenbahnnetz
Ruch kolejowy na lewą stronę Renu

1872

Große Stadterweiterung (Mainzer Neustadt)
Powiększenie Miasta - Nowe Miasto

1885

Bau der ersten festen Straßenbrücke seit der Antike
Budowa pierwszego mostu

Zweiter Weltkrieg - II. Wojna

Mainz (Innenstadt) zu 80 Prozent zerstört
27. 2. 1945 - Miasto do 80 % zniszczone - US i Anglia (RAF) - Zbrodnia wojenna!
Katedrę nie trafili !!! (Bóg ochrinił) Odrzucili (20 min.) 1.500 ton bomb na miasto. Total ca. 8.000 ton. Ca. 28.000 mieszkanców zmarło.
W tylko 20 min. zniszczyli 2.000letnią kulturę.
Nie tylko Mainz, dalej 60 miast zniszczyli, tak jak Lipsk (Leipzig), Drezno (Dresden), Kolonia (Köln) - na końcu wojny, bez koniecznośći.

1945

Abtrennung der rechtsrheinischen Stadtteile (51 Prozent des Stadtgebietes) durch die amerikanische
Militärverwaltung. Vorläufige Verwaltung von Amöneburg, Kastel und Kostheim durch die Stadt Wiesbaden
Miasto rozdzielone przez okupacje Amerykanską (do dzisiaj) 51 % do Wiesbaden

1946

Wiedereröffnung der Universität Mainz als Johannes Gutenberg Universität
Uniwersytet (znowu) otworzony - Johannes Gutenberg Universität

1950

Mainz wird Hauptstadt von Rheinland-Pfalz
Mainz stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat

1962

Mainz wird Sitz des Zweiten Deutschen Fernsehens (ZDF). Gründung des Stadtteils Mainz-Lerchenberg (Jubiläumssiedlung zur 2000-Jahr-Feier)
W Moguncji ulokowana jest główna siedziba i centrum nadawcze państwowej telewizji ZDF (Zweites Deutches Fernsehen). Załozono osiedle "Lerchenberg", z okazji 2000lecia Moguncji

1969

Drais, Ebersheim, Finthen, Hechtsheim, Laubenheim und Marienborn werden eingemeindet.
Miasteczka, tez Finthen, do Moguncji

1975

1000 Jahre Mainzer St. Martins-Dom
1000lecie Katedry

1977

500 Jahre Mainzer Universität
500lecie Uniwersytetu

1981

Fund von elf Römerschiffen (Reste der spätantiken Mainzer Rheinflotte)
Odkrycie 11 rzymskich statków (teraz w Muzeum) (Podczas budowy Hotel Hilton. Mainz ma trzy hotele Hilton

1990

1000 Jahre St. Stephan
1000lecie Koscioła Swiętego Szczepana

1997

Das renommierte amerikanische Magazin "Time life" kürte Gutenbergs Erfindung 1997 zur bedeutendsten Entdeckung des vergangenen Jahrtausends
Amerykanski Magazyn "Time Life": odkrycie Gutenberga, to najsławniejsze odkrycie byłego Tysiącolecia

1998

Ende 1998 wählten dann amerikanische Journalisten in ihrem Buch "1000 Years - 1000 People" mit dem Prädikat "Man of the Millennium" Gutenberg zur wichtigsten Persönlichkeit des 2. Jahrtausends.
Dziennikarze w USA wybrali (głosowali) w ksiązce "1000 Years - 1000 People" (1000 lat - 1000 ludzi) Gutenberga do najsławniejszego człowieka II.Tysiącolecia: Tytuł: "Man of the Millennium" (Człowiek Tysiącolecia)

2000

Mainz feiert den 600. Geburtstag von Johannes Gutenberg
600lecie urodzenia Gutenberga

2005

200 Jahre Stadtbibliothek
200lecie Mieskiej Biblioteki

Z Wikipedji

założone przez Celtów ok. 40 p.n.e.
następnie miasto rzymskie Mogontiacum, stolica rzymskiej prowincji Germania Superior
343 r. – powstanie biskupstwa w Moguncji
od 745 r. siedziba arcybiskupstwa
1631-1635 – okupowana przez Szwedów
pod koniec XVIII w. zajęta przez Francję – w okresie napoleońskim stolica departamentu du Mont-Tonnerre
1815 – miasto przypadło księstwu Hessen-Darmstadt
1866 – inkorporacja miasta przez Prusy
1918-1930 – okupacja Moguncji przez Francję
duże zniszczenia w czasie II wojny światowej 80%
1945 - przyłączenie dzielnic Mainz-Kastel Mainz-Kostheim, Mainz-Amöneburg do Wiesbaden, 51 %
do 1949 r. we francuskiej strefie okupacyjnej

Ein kurzer Überblick über die Geschichte der Stadt Mainz Krótki zarys historii Moguncji Stolica rzymskiej prowincji "Germania Superior" (Germania Górna)